رضا شاه و راه آهن سراسری ایران

راه آهن سراسری ایران   در حقیقت  یک خط آهن نظامی برای  امپراتوری انگلیس بود و نه یک راه آهن تجارتی و ترانزیت یا  مسافرتی برای ایرانیان . امپراتوری انگلیس  از اینگونه راه آهنهادر همه مستعمرات خود از جمله هند و مستعمرات آفریقایی ساخته بود و این خط آهن نیز یکی دیگر از آنها به شمار میرفت . زرنگی بزرگ انگلیسها در این مورد آن بود که برای ساختن این راه آهن حتی یک لیره خرج نکردند و پول آن تماما  از کیسه ملت ایران پرداخت شد و آن هم نه از پول نفت بلکه از مالیات بر قند و شکر روستاییان و کارگران تهیدست و فقیر ایرانی (پول نفت عمدتا به جیب رضا و خانواده اش و دزدان دربارش میرفت و  به مصرف آبادانی کشور نمیرسید) .

دولت انگلیس درست قبل از روی کار آوردن قزاقی به نام  رضا  شصت تیری (لقب رضا خان قبل از صعود به قدرت به نقل از کتاب تاریخ مشروطه کسروی )  در کودتای اسفند 1299 ، شروع به ساختن راه آهنی برای مبارزه با بلشویکها کرده بود . در آن دوران عراق هنوز تحت الحمایه انگلیس بود.  در نتیجه امپراتوری انگلیس  تصمیم داشت این راه آهن را از مستعمره خود در عراق به مرز روسیه امتداد دهد . به احمد شاه هم فشار زیادی آوردند که راه آهنی را که چند سال بعد رضا ساخت بسازد که او نپذیرفت . هدف ارتش انگلیس آن  بود که در صورت حمله  به شوروی بتوانند سربازانشان را از جنوب ایران ، به سرعت و با اجتناب از گذر از شهرهای اصلی ایران ((که میتوانست منجر به توقف قطارها توسط ایرانیان میهن پرست  شود )) مستقیما به ناحیه ای بی دفاع در جنوب دولت شوروی  برسانند .

دولت انگلیس پس از پایان جنگ اول مهمترین دشمن خود را بلشویکهای روسیه میدانست . انگلیسها در طی جنگ داخلی شوروی در جنوب روسیه در باکو و سپس گیلان جنگهای متعدد با بلشویکها و میرزا کوچک خان داشتند  و آماده جنگهای بعدی بودند (البته به علت تلفات فراوان جنگ اول و فرسودگی فوق العاده  ملت انگلیس در این جنگ ، دولتمردان انگلیسی موفق به بسیج برای یک جنگ استعماری دیگر نشدند) .نظامیان انگلیس  بهترین نقطه برای حمله ای احتمالی به شوروی را ناحیه صحراهای مسطح و کم جمعیت ترکمنستان و قزاقستان تشخیص دادند . به رضا امر شد تا راه آهن را به آن ناحیه برساند  چون انگلیسها مسیر قفقاز و باکو را قبلا آزموده بودند و با شکستی مشعشعانه مجبور به فرار از آن ناحیه شده بودند . کافی است نگاهی به نقشه ایران و راه آهن سراسری رضا شاه بیندازید خواهید دید کوتاهترین مسیر ممکن برای رسیدن از خلیج فارس به شوروی انتخاب شده است . با ساختن بندری کوچک در نقطه انتهایی راه آهن سراسری در جنوب شرقی دریای خزر انگلیسها میتوانستند قطعات کشتیهای جنگی خود را سریعا به دریای خزر رسانده و آنجا سوار کنند و دریای خزر را در اختیار بگیرند و ضمنا از ناحیه شرق دریای مازندران  و بدون برخورد به مقاومتی عمده  عمیقا در داخل خاک شوروی نفوذ کنند و سرزمینهای کم جمعیت این ناحیه را به سرعت تصرف کنند.

روزنامه های آزادغربی در آن زمان مینوشتند که شاه ایران راه آهنی ساخته که از«هیچ کجا به هیچ کجا میرود» . از بندری بی نام و نشان در خلیج فارس به بندری بلا استفاده در حاشیه شرقی دریای مازندران . مسیر واقعی راه آهن شمالی جنوبی ایران که حتی از زمان قاجار پیشنهاد شده بود و سپس مجالس اول ایران آن را تصویب کرده بودند ولی متاسفانه بودجه ای برای ساخت آن در میان نبود ( و هر که به نقشه ایران نگاه کند فورا در می یابد که مسیر یک راه آهن شمالی جنوبی در ایران آن مسیر است ) از بندر عباس و از طریق شیراز و اصفهان به  تهران و سپس به  رشت و بندر انزلی  بود که آنزمان بندر درجه یک تجارتی /مسافرتی شمالی ما به حساب می آمد . نکته مهم دیگر در ساخت این راه آهن این است که به جز از اهواز و تهران از شهر مهم دیگری در مسیر خود عبور نمیکند و این همیشه باعث تحیر مهندسان و متخصصان راهسازی و حمل و نقل بوده است ولی دلیل آن بسیار ساده است . همان طور که قبلا گفتیم  این راه آهن برای مقاصد تجارتی/ترانزیتی و سفرهای داخلی ساخته نشده بود و صرفا یک راه آهن نظامی بود و به همین دلیل نیز باید از شهرهای پر جمعیت ایران اجتناب میکرد چه در صورت حمله انگلیس به ایران برای عبور به شوروی احتمال داشت در شهرهای ایران از حرکت قطارها جلوگیری شود . انگلیسها این راه آهن را در بخش جنوبی از سرزمینهای متعلق به ایلات و  عشایر عبور دادند . خوانین این عشایر از زمان کشف نفت در خوزستان برای حفاظت از لوله های نفتی از انگلیس مستمری میگرفتند و به آنان اطمینان میرفت که مسیر راه آهن را از تهاجم میهن پرستان ایرانی مصون دارند . در نواحی شمال نیز راه آهن را از کوهستانهای صعب العبور و کم جمعیت عبور دادند تا کمتر در معرض حمله باشد و چه بودجه ها برای ساختن پلهای بی مصرف همچون ورسک از جیب مردم ایران خرج شد تا بعد پزش را به همان مردم بدهند .

اگر رضا شاه دموکراسی مشروطه را در نطفه خفه نکرده بود و   دولتی دموکرات در ایران باقی میماند صد در صد یک راه آهن مفید  به امر  اقتصاد و مسافرت   به زودی توسط  دولتهای دموکرات ایران ساخته میشد . ولی این  سرنوشت تلخ ایرانیان بود که قزاقی قلدر توسط انگلیسها روی کار بیاید و جنبش نوپای مشروطه را نابود سازد و سپس با بستن مالیات بر قند و شکر مردم کوچه و بازار و روستا چنین راه آهن بی مصرفی برای خدمت به  اربابان انگلیسی خود بسازد.

(البته اضافه کنم که این راه آهن بی مصرف سرانجام به مصرفی که انگلیسها برای آن در نظر داشتند رسید ولی به صورتی کاملا متضاد هدفی که در ابتدا در نظر داشتند . به جای حمله به شوروی از این راه آهن برای کمک به شوروی در جنگ دوم استفاده شد اما به هرحال استفاده همان بود که میخواستند ، کوتاهترین مسیر به روسیه شوروی )

5 پاسخ to “رضا شاه و راه آهن سراسری ایران”

  1. لیست تعدادی از لینک هایی که توسط سلطنت طلبان و طرفداران رضا پهلوی در سایت های اشتراک لینک فیلتر ، حذف یا مورد حمله واقع شده اند « Mehreganesabz' Says:

    […] 16-          رضا شاه و راه آهن سراسری ایران […]

  2. مرگ بر آخوند خر Says:

    جمع کن زن جنده کونی کیر رضاشاه تو همه جات دیوس
    انگلیس اگر رضا شاه براش خوب بود که باهاش کاری نداشت مثل الان این آخوندهای جاکش

    • آینده Says:

      با اینکه باید حذفش کنم و از لحن سخنش شرمم میشود ولی فقط برای اینکه بدانید پهلوی طلبان چگونه سخن میگویند و در چه فاضلابی زندگی میکنند این نظر را حذف نکردم . وای اگر از پس امروز فردایی باشد و اینها دوباره به قدرت برگردند .

  3. سهیل Says:

    سلام راه آهن را آلمانی ها ساختند، اصلا علامت یک صلیب شکسته بزرگ که نشان آلمان هیتلری بود در سطح خارجی سقف ساختمان فعلی راه آهن (اگر از بالا نگاه کنید)، وجود دارد و البته همه عالم و آدم می دانند که راه آهن را آلمانی ها ساختند و نه انگلیسی ها….. کاری ندارم که این راه آهن استفاده داشته یا نه به قول شما اهداف نظامی پشت آن بوده، اما لطفا تاریخ را تحریف نکنید، طراح، پیمان کار ، مجری و همه کاره اون راه آهن ژرمن ها بودند و نه بریتانیایی ها…….. رضاشاه شدیدا به آلمان تمایل داشت تمایلاتی که با تبلیغات آلمانی ها مبنی بر نژاد مشترک آریایی ایرانیان و ژرمن ها بیشتر هم شده بود، اگر هیتلر در جنگ جهانی پیروز می شد، سرنوشت ایران زمین تا آسمان فرق می کرد، هر چند واقعا معلوم نیست چه بر سر مردم دنیا می آمد!!!!!!!!!!!!!!
    در هر صورت این را هیچ بنی بشری نمی تواند انکار کند که رضاشاه آلمان دوست بود و ژرمنوفیل نه انگلوفیل!!!!!!!!!!!!!

    • آینده Says:

      دوست عزیز در مقاله دیگری توضیح داده ام که رضا اول نوکر انگلیس بود ولی اواخر عمر به دلیل تمایلات دیکتاتورمابانه خود عاشق هیتلر و حزب نازی شده بود .

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: